Genç Teknokrat Özal'ın Paradoksu

Kim olduğunu bilmiyorum, biri yedek subay okuluna geç gitmiş, idarede tecrübeli bazı kimselerin askerliklerini planlamada yapmaları için Milli Birlik Komitesi’nden izin alınması fikrini ortaya atmıştı. Biz de yurtdışında iyi eğitim görüp dönmüş ve yedek subay okulunda bulunan bazı kimseleri buna ilave etmeyi düşünerek bir liste hazırlığına başladık listeye Süleyman Demirel, Cevdet Kösemen, Yorgi Demirgil gibi isimlerle başladık listenin tamamlandığını düşündüğümüz bir sırada Ayhan Çilingiroğlu geldi ve listeye eklenecek bir mühendis ismi daha olduğunu fakat benim pek memnun olmayabileceğimi söyledi. Niye memnun olmayabileceğimi sorunca biraz fazlaca sağcıdır, ben Elektrik İşleri Etüt İdaresi’nden tanıyorum dedi. Ben sağı solcu ayrımı yapamayacağımızı, eğer bilgili, tecrübeli ve çalışkan biriyse alabileceğimizi söyledi ve listeye ilave etmek istediği kişinin ismini sordum. İsim Turgut Özal idi onu da listeye ekledik.

Yedek subay okulu bitince geleceklerdi. Gelmelerini beklediğimiz günlerde Süleyman Beyin Devlet Su İşleri’nde sekreteri olan bir hanım telefon ederek Süleyman Beyin odasının hazırlanıp hazırlanmadığını ve kendisine bir sekreter tahsis edilip edilmediğini sormuş. Haberi getirene ne cevap verdiğini sordum. Yer sıkıntımız olduğunu, daire başkanlarının dahil odalarında 2 şer 3 er kişi oturduklarını, sekreterlik görevlerinin de bir “pool” tarafından yapıldığını söyledim dedi

Planlamada çalışmaya başlayacakları zaman bütün grup beraberce geldi her birine ihtisaslarına göre görev dağılımlarını yapmak bana düştü. Turgut Özal’dan planlama teşkilatında teker teker inceleyip ekonomik değerlendirmelerini yapabileceğimiz proje sayısının sınırlı olması nedeniyle her sektörde en az projeyi inceleyerek o sektördeki toplam yatırımın önemli bir kısmını değerlendirebilmek için planlama teşkilatınca incelenecek proje büyüklüklerini bulmasını istedim... Özal kendine verilen çalışmayı ilk bitirenlerden idi. Kendisine teşekkür ettim ve vardığı sonuçları yürürlüğe koyamaya başlayacağımızı söyledim. Toplantı sonunda Özal benimle biraz görüşmek istediğini söyledi. Kabul ettim, benim odama doğru yürümeye başladık. Özal bana sektör programları ve projeler şubesini Ayhan Çilingiroğlu’ndan daha iyi idare edebileceğini söyleyince şaşırdım. Ve teşekkür ederek ayrılıp odama gittim ve o hareketini hiç unutamadım.

“İzmir Karşıyaka’dan dünya’ya...” Atilla Karaosmanoğlu’nun Hatıraları, İş Bankası Yayınları, sh. 134-6

Süleyman Demirel'in endişesi...

Planlama teşkilatı müsteşarı Şinasi Orel’in Şam Büyükelçiliğine tayin edilmesi sonra Oktay Yenal’ın askere gitmesi ile başka bir önemli değişiklik daha oldu. Oktay’ın yerine İktisadi Planlama Dairesi Başkan Yardımcılığına Yorgi (Demir) Demirgil’i ve Atilla Sönmez’i tayin ettik. Yorgi’nin tayini duyulduktan kısa bir süre sonra yedek subaylık devresini Planlamada yapan Süleyman Demirel odama geldi. Biraz ahbaplıktan sonra, Türkiye’nin en önemli ve en hassas bilgilerinin bana geldiğini, bu bilgilerin yardımcılarıma da açık olduğunu, bu bakımdan Yorgi’yi yardımcılığıma getirmemin yaratabileceği sorunları düşünüp düşünmediğini sordu. Yorgi’yi, 1955 yılındaki doktora derslerinden tanıdığım, bilgisine, dürüstlüğüne ve vatanseverliğine güvendiğim için soru çok canımı sıkmıştı. Süleyman Bey’e, “Ben Yorgi’nin Türk vatandaşı olduğunu biliyorum. Sizde farklı bir bilgi mi var?” diye sordum. Süleyman Bey kalkıp gitti, fakat bu tatsız olay gerek Planlama’da gerekse daha sonraki yıllarda pek çok zaman bir araya gelip çeşitli konularda fikir alışverişinde bulunmamızı engellemedi.

“İzmir Karşıyaka’dan dünya’ya...” Atilla Karaosmanoğlu’nun Hatıraları, İş Bankası Yayınları, sh. 147